fbpx

Laboratori Avicena me ju gjatë të gjithë shtatzënisë

Avancimi i shkencës çoi deri në zhvillimin e një palete të gjerë të analizave laboratorike, për çdo periudhë të jetës së një gruaje. Një numër i madh i grave hasen me shumë sfida, nga momenti i ngjizjes, dhe deri në lindjes e foshnjës së tyre.

Analizat laboratorike dhe shërbimet janë komponentë thelbësore gjatë të gjithë shtatzënisë, sepse sigurojnë informacione të rëndësishme për ndjekjen e shëndetit të nënës së ardhshme dhe foshnjës së saj.

Në Laboratorin Avicena janë të disponueshme numri më i madh i analizave rutinë dhe analizave specifike që kryhen gjatë shtatzënisë, dhe sigurojnë informacione të dobishme për shëndetin e nënës dhe foshnjës.

TEST PËR KONFIRMIMIN E SHTATZËNISË

Beta HCG – Përcaktimi i nivelit të Beta HCG shërben si test për shtatzëni nëpërmjet gjakut, si plotësim i testit të shtatzënisë në kushte shtëpiake.

ANALIZAT E REKOMANDUARA NË TREMUJORIN E PARË (java gjestacionale 0-12)

Analiza komplete e gjakut, hemoglobina dhe sedimentimi  – Zvogëlimi i konsiderueshëm i numrit të qelizave të kuqe të gjakut (eritrocite), së bashku me vlerën e zvogëluar të hemoglobinës, tregojnë për anemi të mundshme (dobësi gjaku – anemi), çrregullim që është i shpeshtë në shtatzëni, dhe është më shpesh e shkaktuar nga mungesa e hekurit dhe acidit folik (vitamina B12).

Analiza e urinës dhe kulturës së urinës (ekzaminim mikrobiologjik i urinës).

Skrining për sëmundje infektive nëpërmjet gjakut dhe briseve (mostrat) mikrobiologjike: TORCH,  HIV1/2, HBV, HCV.

Skriningu i hershëm dhe trajtimi i infeksioneve është i një rëndësie kyçe për zhvillimin e rregullt të fetusit dhe shëndetin e foshnjës gjatë kohës së shtatzënisë dhe pas lindjes.

Këto teste japin informacion nëse për momentin ekziston infeksion, si edhe ajo nëse infeksioni ndonjëherë ka qenë i pranishëm. Shkaktarët e këtyre infeksioneve mund të kalojnë nëpër placentë dhe të shkaktojnë komplikime mbi shëndetin e foshnjës, gjatë shtatzënisë ose gjatë vetë lindjes.

ANALIZAT E REKOMANDUARA NË TREMUJORIN E DYTË (java gjestacionale 13-27)

PRISCA – (Prenatal Risk Calculation Software) përfshin matje të markerave të caktuar, që qarkullojnë në gjakun e nënës dhe janë në lidhje të drejtpërdrejtë me zhvillimin dhe mirëqenien e fetusit. Vlerat e fituara, kombinohen me parametra të tjerë të rëndësishëm si mosha dhe gjendja shëndetësore e pacientes, si edhe masat e fetusit të bëra me ultratingull (EKO gjinekologjike). Pas llogaritjes kompjuterike të të gjitha të dhënave me programin softuerik, fitohet rezultati përfundimtar, që tregon se sa është rreziku që fetusi të ketë një nga këto anomali: Sindromën Down, Sindromën Edward dhe defekt të tubit nervor.

Veragene – Gjenerata e fundit e testit prenatal joinvaziv Lexo me shume

VERAgene është i vetmi test prenatal joinvaziv që kryen depistim të njëkohshëm për aneuploidi, mikrodelecione dhe 100 sëmundje monogjenetike.
Sëmundjet monogjenetike të testuara nga VERAgene shoqërohen me fenotip të moderuar deri në të rëndë dhe kanë një ndikim të rëndësishëm në cilësinë e jetës.
Me ekzaminimin për aneuploidi dhe mikrodelecione dhe 100 sëmundje monogjenetike, VERAgene ofron një zgjidhje gjithëpërfshirëse për prindërit e mundshëm.

Analizë komplete e gjakut, hemoglobinë dhe sedimentimi

TREMUJORI I TRETË (java gjestacionale 28-40)

oGTT (Оral Glucose Tolerance Test) – testi për tolerancën e glukozës ndihmon në diagnostikimin e diabetit gestacional (diabetit të shtatzënisë) – nivelin e rritur të glukozës në gjak që zhvillohet gjatë kohës së shtatzënisë.

Zakonisht, rekomandohet që gratë shtatzëna të bëjnë test midis javës së 24 dhe të 28 të javës së shtatzënisë. Testi mund të kryhet edhe më herët, nëse janë të pranishme shenja dhe simptoma të diabetit ose nëse ekziston historia e diabetit gjestacional (diabeti i shtatzënisë) në shtatzëninë paraprake, sigurisht në konsultim me mjekun.

Group B Streptococcus – bëhet nëpërmjet brisit (mostrës) para lindjes, me qëllim që të parandalohet në kohë infeksion i mundshëm, që mund t’i transmetohet foshnjës.

Analizë komplete gjaku, hemoglobinë dhe sedimentim.

Kulturë urine (ekzaminim mikrobiologjik i urinës).

Laboratori Avicena ju mundëson që t’i kryeni të gjitha analizat në një vend!

Çmimet përkatëse të analizave mund t’i shihni në këtë link.

Ky tekst është i karakterit informativ, dhe analizat e paraqitura kryhen me konsultimin paraprak me gjinekologun amë. Në varësi të gjendjes shëndetësore të personit shtatzënë, gjinekologu mund të kërkojë që të kryhen edhe analiza plotësuese.

Infertiliteti është problem i shpeshtë mjekësor që ndikon në 15% e personave që përpiqen të kenë pasardhës. Në 30% deri në 50% e rasteve, mashkulli është faktori kryesor për pamundësinë e ngjizjes. Detektimi i shkaqeve gjenetike për infertilitetin e mashkullit mundëson diagnostikim të infertilitetit tek çiftet që mundohen të formojnë familje, dhe përveç kësaj dhe dhënie të rekomandimeve për hapat e mëtejshëm që duhet të ndërmerren (teknika të fekondimit artificial dhe këshillim relevant gjenetik). Spermatogjeneza është proces thelbësor që rregullohet nga shumë gjene specifike të lokalizuara në kromozomin Y. Shumica e këtyre  gjeneve vijnë në rajon specifik të njohur si rajoni i faktorit të azoospermisë (AZF) në krahun e gjatë të kromozomit Y të njeriut.

Mikrodelecionet e AZF njihen si çrregullimet strukturore më të shpeshta të kromozomeve dhe ato janë shkaku kryesor për infertilitetin e mashkullit.
Ndryshimet në këtë rajon janë të lidhura me anormalitete në prodhimin e spermës, dhe me atë deri në infertilitet. Mikrodelecionet e AZF janë një nga shkaqet kryesore për azosperminë (mungesë të plotë të spermës në ejakulat) dhe oligozoospermi të rëndë (më pak se 5 milionë spermatozoide në ejakulatin tek meshkujt).
Testi i ri që përpunohet në Laboratorin Avicena kryen detektim të ndryshimeve – delecioneve të kromozomeve  të AZF (AZFa, AZFb, AZFc) të kromozomit Y të njeriut,  me ndihmë të metodës RT-PCR.
Mostra e nevojshme: gjak
Koha e përpunimit: 1 ditë pune.

Ju qëndrojmë në dispozicion për pyetje dhe informacione plotësuese në
numrin 02 3179 00 1.

Ruajtjen dhe përpunimin e gabuar të ushqimit

Bakteret si Salmonella, Shigella dhe Campylobacter shpesh shkaktojnë ngërçe në stomak, diarre, nauze dhe të vjella, dhimbje koke, ethe. Simptomat zakonisht shfaqen 6 deri në 72 orë pas infektimit. Simptomat zakonisht zgjasin 4 deri në 7 ditë, ndonjëherë shumë më gjatë.
Këto baktere transmetohen kryesisht duke ngrënë ushqime të papërpunuara nga kafshët e infektuara (mish, pulë, vezë dhe produkte prej tyre) ose ushqime të prodhuara për prodhim masiv (çokollata, karamele, të gjitha llojet e produkteve të ëmbëlsirave) që nuk ruhen në temperaturën dhe mjedisin e duhur. .
Bakteret vriten nga gatimi i plotë i ushqimit (ushqimi i gatuar mirë). Shmangni mishin, shpendët ose vezët e papërpunuara ose të paziera. Shpendët dhe mishrat e tjerë – për shembull, hamburgerët, salsiçet dhe rrotullat e pjekura – nuk duhet të hahen nëse janë rozë në mes. Trajtimi i ushqimit – pasi bakteret mund të mbeten në duar, është shumë e rëndësishme që gjithmonë t’i lani duart tërësisht pas përdorimit të tualetit dhe para përgatitjes së ushqimit.

Larja jo e duhur e perimeve dhe frutave – mundësia e kontaktit me viruse

Norovirus, Rotavirus, Adenovirus, Astrovirus dhe Sapovirus janë vetëm disa nga viruset që shkaktojnë lloje të ndryshme të sëmundjeve gastrointestinale te njerëzit dhe shoqërohen me të përziera, ethe, të vjella…
Viruset shpesh fshihen pas produkteve të lara keq si frutat dhe perimet, dhe gjatë temperaturave të verës, ato kanë një shans të madh për t’u shumuar.
Në Laboratorin e Avicenës një paketë e plotë gastrointestinale-zbulimi i 17 shkaktarëve të infeksioneve gastrointestinale 6 viruse (Norovirus G I, Norovirus G II, Rotavirus, Adenovirus, Astrovirus Sapovirus), 9 baktere (Salmonella Species, Salmonella ENTERERICA SEROVARICA Shigellagella species, Shinerica Shinerex. , Llojet Campylobacter, Campylobacter jejuni, Campylobacter coli) DHE 2 FUNGI (Candida albicans dhe specie Candida), me metodën MULTIPLEX REAL-TIME PCR.

MOTI I NXEHTË DHE LAGËSHTIA – Rrit mundësinë e pickimit të rriqrave

Pranvera ka ardhur, po ashtu edhe mikrobet dhe shqetësimet e tjera që shoqërohen me temperaturat e larta. Infeksionet, të cilat janë normale dhe të shoqëruara me temperaturë, mund të jenë të lehta, por edhe më serioze. Këto ditë flitet shumë për rreziqet e rriqrave dhe mushkonjave dhe sëmundjet që ato mund t’i transmetojnë te njerëzit dhe kafshët. Ato janë të pranishme rregullisht në muajt e pranverës dhe verës, ndaj rreziku prej tyre është më i madh në këtë periudhë.
Sëmundja Lyme është një sëmundje shumësistemike që ka një ecuri subakute dhe kronike dhe shkaktohet nga bakteri Borrelia burgdorferi, i cili transmetohet nga rriqrat me pickimin e saj te bujtësi. Sëmundja prek fillimisht lëkurën dhe më pas zemrën, kyçet dhe sistemin nervor qendror.
Sëmundja Lyme manifestohet me ënjtje dhe skuqje lokale në vendin e pickimit dhe në zonën përreth, 3-32 ditë pas incidentit. Skuqja lokale është e ngrohtë dhe zakonisht jo e dhimbshme. Në 50% të pacientëve, ndryshime të njëjta mund të ndodhin në pjesë të tjera të trupit dhe në 15% të pacientëve, ndryshime të lëkurës mund të mos ndodhin. Përveç ndryshimeve të lëkurës, mund të shfaqen ethe, të dridhura, keqtrajtim, dhimbje koke dhe nyje limfatike rajonale të zmadhuara.
Laboratori Avicena ju ofron një vlerësim të plotë të shëndetit tuaj. Një test i ri, modern, indirekt i imunofluoreshencës për zbulimin e antitrupave IgG dhe IgM në Borrelia burgdorferi. Ky test është thelbësor për diagnozën e sëmundjes Lyme për shkak të ndjeshmërisë dhe specifikës së lartë, kohës së shkurtër për të marrë një përgjigje përfundimtare (një ditë) dhe faktit që kultivimi i borreliozës është shumë i vështirë, afatgjatë dhe jo i besueshëm.

TEMPERATURA TË RRITUR – Rritet mundësia e pickimit të mushkonjave

Leishmanioza është një sëmundje parazitare e shkaktuar nga një protozoar (parazit njëqelizor) i gjinisë Leishmania. Transmetohet nga pickimi i disa llojeve të mushkonjave (të cilat janë të pranishme edhe në vendin tonë, dhe janë të ndryshme nga mushkonjat e zakonshme), të cilat më parë kanë kafshuar një qen të infektuar me këtë parazit. Paraziti sulmon sistemin mbrojtës të trupit dhe nëse nuk trajtohet, mund të zhvillohet në një sëmundje serioze.
Leishmanioza karakterizohet me simptoma që në pamje të parë janë të ngjashme me të gjitha simptomat e tjera që tregojnë imunitet të reduktuar, p.sh. ulje të oreksit, temperaturë, dobësi, lodhje, anemi, plagë në vendin e pickimit të mushkonjave, letargji dhe të tjera.
Laboratori Avicena ju ofron testin më modern për diagnostikimin e leishmaniozës dhe sqarimin e statusit imunitar. RIDASCREEN ® Leishmania Ab Test, imunoassay enzimë (EIA) nga prodhuesi gjerman R-Biopharm për përcaktimin sasior të antitrupave specifikë IgG kundër Leishmania infantum në gjak.

Pranvera arriti, si edhe mikrobet dhe bezditë e tjera që shkojnë së bashku me temperaturat e larta. Infeksionet, që janë shfaqje normale dhe që i ndjek temperatura e rritur, mund të jenë të ëmbla, por edhe vdekjeprurëse. Këto ditë flitet se rreziku nga Rriqrat dhe mushkonjat dhe sëmundjet që ata mund t’i transemtojnë tek njerëzit dhe kafshët. Ato gjenden rregullisht në muajt pranverorë dhe verorë, dhe prandaj edhe rreziku nga ato është më i madh këtë periudhë.

Çfarë është sëmundja e Llajmit (Lyme disease) dhe kush e shkakëton?

Sëmundja e Llajmit është sëmundje multisisteme që ka rrjedhë subakute dhe kronike, dhe e shkakëton bakteria Borrelia burgdorferi, që e transmeton rriqra me pickimin e tij tek vendasi. Kjo sëmundje së pari e përfshin lëkurën dhe pas saj zemrën, nyjet dhe sistemin qendror nervor. Sëmundja e Llajmit manifestohet me shfaqje të ejntjes lokale dhe skuqje në vendin e pickimit dhe përreth saj dhe ajo 3 -32 ditë pas aksidentit. Skuqja lokale është e ngrohtë dhe zakonisht nuk është e dhimbshme. Tek 50% e pacientëve ndryshime identike mund të shfaqen dhe në pjesë të tjera të trupit, dhe tek 15% të pacientëve mund të shfaqen ndryshime të lëkurës. Përveç ndryshimeve të lëkurës, mund të shfaqet edhe temperaturë e lartë, ethe, raskapitje, dhimbje koke dhe zmadhim të nyjeve limfatike rajonale.

Përderisa sëmundja nuk njihet dhe nuk mjekohet, pas 6-8 javësh zhvillohet faza e dytë e sëmunjdes, që karakterizohet me simptome neurologjike, shfaqje të dhimbjeve në nyjet dhe simptoma kardiologjike.

Faza e tretë shfaqet tek persona të pa mjekuar tek të cilët pas dhjetë muajsh ose më shumë viteve zhvillohen dëmtime të përhershme tek organet e prekura.

Si vendoset diagnoza?

Laboratori Avicena ju ofron vlerësim komplet të gjendjes tuaj shëndetësore. Test, i ri, bashk ëkohor, imunofluoreshent indirekt për detektim të antitrupave IgG dhe IgM që Borrelia burgdorferi sensu lato në serum human dhe IgG në tretje alkoolike – RIDA®FLOUR Borrelia burgdorferi. Ky test ndërmerr vend qendror gjatë diagnozës së sëmundjes së Llajmit për shkak të senzibilitetit dhe specificitetit të lartë, koha e shkurtër e fitimit të përgjigjes definitive (një ditë) dhe fakti se kultivimi e borelave është shumë e vështirë, afatgjate dhe e pasigurtë.

Leishmanioza (Kala Azar – “Vdekja e zezë”)

Leishmanioza është sëmundje parazitare që e shkakëton protozoa (parazit njëqelizor) nga lloji i Leishmania. Transmetohet me kafshim të llojeve të caktuar të mushkonjave, (që gjenden edhe tek ne, dhe dallohen nga mushkonjat e zakonshme), që paraprakisht kanë kafshuar qen që ka qënë i infektuar nga ky parazit. Paraziti e sulmon sistemin mbrojtës të organizmit dhe nëse nuk mjekohet, mund të shkojë në sëmundje të rëndë dhe të çojë deri në pasoja vdekjeprurëse.

Pamja klinike

Leishmanioza karakterizohet me simptoma që në pamje të parë janë të ngjashme me të gjitha simptomat e tjera që tregojnë në imunitet të zvogëluar, domethënë, oreks të zvogëluar, ethe, dobësim, lodhje, anemi, plagë në vendin e kafshimit nga mushkonja, raskapitje etj.

Prezantohet në tre forma:

– Lëkurore (të lëkurës)

– Mukotike (të lëkurës – mukozës)

– Kala-Azar (Vdekja e zezë, me prekje të organeve)

Në vit në botë sëmuren rreth 1,5 milionë njerëz nga forma e lëkurës, dhe rreth 1,5 milionë njerëz nga Kala Azar. Koha në inkubacion (periudha kohore nga pickimi, deri në shfaqje të simptomave të sëmundjes) është nga 7 ditë deri në disa muaj për formën e lëkurës, dhe disa 10-tra ditë deri në disa vjet për formën e organeve të brendshme – Kala Azar.

Diagnoza

Laboratori Avicena ju ofron test më bashkëkohor për diagnostifikim të leishmaniozës dhe shpjegim të statusit imunologjik. RIDASCREEN ® Leishmania Аb Тест, imunoanalizë enzimore (EIA) e prodhuesit gjerman R-Biopharm për përcaktim – kuantitativ të antitrupave specifike IgG kundër Leishmania infantum në serumin njerëzor.

PËRGJIGJE TË PYETJEVE MË TË SHPESHTA PËR VERAGENE

Çfarë paraqet NIPT – testi prenatal joinvasiv?

NIPT është shkurtesë për test prenatal joinvasiv (Non-invasive Prenatal Testing). Ky është test që mund të bëhet tek gratë shtatzëna gjatë shtatzënisë ose pas javës së 10-të gestacionale të shtatzënisë që të ekzaminohen gjendje të caktuara gjenetike tek fetusi. Testet NIPT bëjnë analizë të cfDNA fetale, që kalon nëpërmjet placentës dhe qarkullon në gjakun e nënës. Me analizë të ADN-së fetale mund të identifikohen gjendje të caktuara gjenetike tek fetusi, si edhe gjinia e fetusit.

Testi NIPT është i një rëndësie të madhe për çdo grua shtatzënë, sepse mundëson mënyrë precize dhe të sigurt për testimin e fetusit për çrregullime gjenetike që para lindjes. Para fillimit të këtij testi revolucionar, opsionet për testim ishin ose skriningu biokimik në kombinim me ultratingull ose diagnostikim prenatal invasiv si për shembull amniocenteza ose marrja e mostrave nga vilet korionike (CVS).

Çfarë janë gjendjet gjenetike?

Gjendjet gjenetike janë çrregullime gjenetike të shkaktuara nga ndryshime të padëshiruara në gjenomin që ndodhin gjatë kohës së ngjizjes. Me testin zbulohen tre lloje të gjendjeve gjenetike:

•      Aneuploidi janë gjendje gjenetike që shfaqen kur kromozomi ka kopje plotësuese (trisomi) ose kur i mungon kopje (monosomi)

•      Mikrodelecione janë gjendje gjenetike të shkaktuara nga fshirja e një pjese të kromozomit.

•      Sëmundje monogjenetike janë gjendje gjenetike ku lindin ndryshime patologjike në një gjen.

Çfarë paraqet VERAgene?

VERAgene është testi prenatal joinvasiv gjithëpërfshirës momentalisht i vetmi në tregun tonë që kryhen skrining të njëkohshëm të aneuploidive, mikrodelecioneve dhe 100 sëmundjeve monogjenetike. VERAgene, para së gjithash është i sigurt edhe për nënën edhe për fetusin. Nga një mostër ekskluzivisht shumë e vogël nga gjaku venoz i nënës dhe me bris gojor nga babai biologjik, mund të vlerësohet saktësisht gjendja shëndetësore e fetusit në fazën më të hershme të shtatzënisë. Mund ta bëjë çdo grua shtatzënë duke filluar nga java e 10-të gestacionale e shtatzënisë, ka saktësi të lartë prej 99% dhe paraqet test të vetëm të llojit të tillë në tregun tonë që përfshin mostër nga të dy prindërit.

Cilat çrregullime detektohen me VERAgene?

Me VERAgene kryhet testim për:

•     trisomi: Sindroma Down, sindroma Edwards, sindroma Patau;

•     aneuploidi të kromozomeve gjinore: sindroma Turner, sindromë e trefishtë X, sindroma Klinefelter, sindroma Jacobs, sindroma XXYY;

•     mikrodelecione: sindroma DiGeorge, sindroma 1p36 deletion, sindroma Smith-Magenis dhe sindroma Wolf-Hirschhorn;

•     100 sëmundje autosomale recesive dhe sëmundje X-të lidhura: beta-talasemi, fibrozë cistike, sëmundja Tay-Sachs, sëmundja Canavan, anemia e qelizave drapër, fenilketonuri, sindroma Alport dhe shumë të tjera.

Me skrining për aneuploidi, mikrodelecione dhe 2000 mutacione për 100 sëmundje monogjenetike, VERAgene siguron pamje gjithëpërfshirëse për shtatzëninë me ndihmë të vetëm një testi.

Rreziku kumulativ i fetusit të jetë i prekur nga një nga gjendjet gjenetike që ekzaminohen me VERAgene është 1 : 50 tek  shtatzëni me rrezik të mesëm deri në rrezik të lartë. Ky rrezik mund të jetë më i madh tek disa popullata etnike ku disa nga gjendjet gjenetike janë më të përfaqësuara.

 Çfarë paraqesin Sindroma Down, Sindroma Edwards dhe Sindroma Patau?

Sindroma Down, sindroma Edwards dhe sindroma Patau janë çrregullime gjenetike të shkaktuara nga trisomitë kromozomale. Sindroma Down është e shkaktuar nga kopja plotësuese e kromozomit 21, ndërsa sindroma Edwards dhe sindroma Patau janë të shkaktuara nga kopje plotësuese të kromozimit 18 respektivisht të kromozomit 13. Sindroma Down karakterizohet me pengesë intelektuale dhe çrregullime kongjenitale dhe shfaqet përafërsisht tek 1 nga 700 shtatzëni, por është më e shpeshtë tek gra shtatzëna që kanë mbi 35 vjeç.

Sindorma Edwards dhe sindroma Patau janë më të rralla dhe shfaqen tek 1 nga 3000 respektivisht tek 1 nga 10000 shtatzëni. Këto sindroma karakterizohen me çrregullime të rënda kongjenitale dhe normë të rrallë të mbijetesës në vitin e parë të jetës.

Çfarë janë aneuploiditë të kromozomeve gjinore?

Kromozomet gjinore X dhe Y janë bartës të gjeneve që e përcaktojnë gjininë (gjinia femër – ХХ, gjinia mashkull ХУ). Aneuploiditë janë çrregullime gjenetike që shfaqen kur kromozomi gjinor ka kopje plotësuese ose kur i mungon kopje.

Gjendjet e tilla gjenetike më shpesh manifestohen me aftësi të çrregullt për riprodhim, vështirësi të vogla deri në vështirësi të mëdha në të mësuarin dhe probleme me sjelljen.

VERAgene i detekton këto aneuploidi të kromozomeve gjinore:

•        Sindroma Turner karakterizohet me praninë e një kromozomi-Х dhe mugnesë e kromozomit tjetër Х. Haset vetëm tek fëmijët të gjinisë femër (monosomi X, kariotip 45,Х0)

•        Sindroma e trefishtë X karakterizohet me praninë e kopjes plotësuese të kromozomit X. Haset vetëm tek fëmijët e gjinisë femër. (trisomi X, kariotip 47,ХХХ)

•        Sindroma Klinefelter karakterizohet me praninë e kopjes plotësuese të kromozomit X. Haset vetëm tek foshnjat e gjinisë mashkull (kariotip 47, XXY)

•        Sindroma Jacobs karakterizohet me prani të kopjes plotësuese të kromozomit Y. Haset vetëm tek fëmijët e gjinisë mashkull (kariotip 47,XYY)

Çfarë paraqesin mikrodelecionet?

Këto çrregullime gjenetike lindin me fshirjen e një pjese të kromozomit. Manifestohen me anomali kongjenitale dhe pengesë intelektuale. Pesha e simptomave varion në varësi nga madhësia dhe lokacioni i mikrodelecionit. Mikrodelecioni më i përfaqësuar është sindroma DiGeorge që shfaqet tek një në një mijë shtatzëni.

Çfarë janë sëmundjet monogjenetike?

Sëmundjet monogjenetike janë gjendje që janë të shkaktuara nga mutacioni në një gjen. Sëmundjet monogjenetike që i detekton VERAgene janë të lidhura me fenotip të moderuar deri të rëndë dhe me ndikim të konsiderueshëm mbi cilësinë e jetës. Këto sëmundje gjenetike manifestojnë simptoma siç janë anomali kongjenitale, vonesë në zhvillim, humbje të dëgjimit, verbëri, çrregullime metabolike etj.

Pse prindërit e ardhshëm duhet ta bëjnë testin VERAgene?

Ndryshe nga testet e tjera prenatale joinvasive, tani me VERAgene nga vetëm një test mund të bëhet skrining komplet i gjendjes shëndetësore të fetusit që në fazë shumë të hershme të shtatzënisë. VERAgene ka karakteristika superiore në lidhje me testet e tjera prenatale sepse është testi i vetëm në tregun tonë, që përfshin mostër nga të dy prindërit dhe testi i vetëm që ofron skrining të njëkohshëm për aneuploidi, mikrodelecione dhe 2000 mutacione të 100 sëmundjeve monogjenetike. Njëkohësisht, VERAgene ndryshe nga testet e tjera prenatale nuk ka kufizim në lidhje me moshën e prindërve të ardhshëm. Testi është i validuar për shtatzëni individuale dhe me binjakë si edhe për shtatzëni të arritura me teknika të riprodhimit të asistuar (IVF) dhe mund të kryhet pas javës së 10-të gestacionale. Me këtë test në mënyrë plotësuese kryhet edhe përcaktimi i gjinisë së fetusit.

Për të gjitha pyetjet e tjera, mund të telefononi në numrin 02 3179 001 dhe të bisedoni me përfaqësues të Laboratorit Avicena ose konsultohuni me gjinekologun tuaj në lidhje me testin.

Sa kushton testi VERAgene?

Çmimi për përpunimin e testit VERAgene është 37900 denarë dhe i njëjti është i disponueshëm për pagesë në këste.

Çdo vit më 7 prill, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) feston Ditën Botërore të Shëndetit.
Këtë vit, nën moton “Planeti ynë, shëndeti ynë”, OBSH thekson se shëndeti ynë dhe shëndeti i planetit janë të lidhur pazgjidhshmërisht dhe nevoja për t’u fokusuar në krijimin e shoqërive të shëndetshme në një planet të shëndetshëm po bëhet gjithnjë e më e dukshme.
Këtë vit, OBSH fokusohet në ndryshimin e klimës, i cili prish shumë nga përcaktuesit socialë të shëndetit dhe mirëqenies së mirë dhe çon në çrregullime të jetesës, përkeqësim të pabarazive, përkeqësim të infrastrukturës dhe pengim të aksesit në kujdesin shëndetësor dhe mbështetje sociale.

Shikoni videon informuese të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Ditën e Shëndetësisë:

Intervistë me Matilda Taneska Stojanoska, M.Sc. – Biolog Molekular Embriolog, Drejtues i Laboratorit Molekular në Laboratorin Avicena

Laboratori Avicena prezantoi së fundmi testin prenatal joinvaziv më gjithëpërfshirës (NIPT) të gjeneratës së fundit – VERAgene. Ky test është i vetmi test joinvaziv që ekzaminon në të njëjtën kohë më shumë se njëqind gjendje gjenetike në fetus gjatë shtatzënisë. Megjithëse testet prenatale janë të njohura për ne, VERAgene është krejtësisht i ri në tregun tonë dhe është një zgjidhje unike dhe inovative për prindërit në pritje.

Për këtë po bisedojmë me Matilda Taneska Stojanoska, MA, biologe molekulare embriologe, shefe e departamentit molekular në Laboratorin Avicena, e cila do t’u përgjigjet pyetjeve më të shpeshta rreth testit të ri NIPT VERAgene.

Lexoni të gjithë intervistën e Femina.mk.

Alergji?!? Shumë arsye-një zgjidhje

ZBULONI SHKAKTARIN E VËRTETË PËR ALERGJINË TUAJ!

Çfarë është alergjia?

Alergjia paraqet proces të ndërlikuar imunologjik në organizmin e njeriut që lind si rezultat i ndikimit të llojeve të ndryshme të substancave (alergjenëve) me të cilat organizmi tashmë ka qenë një herë në kontakt.  Më tej pason një sërë e tërë procesesh – reaksionesh për krijimin e antitrupave të tipit IgE si edhe lloje të ndryshme kompleksesh imunologjike, nga të cilat më tej varet edhe si do të manifestohet reaksioni i përgjithshëm – si problem shëndetësor.

Reaksioni alergjik mund të shfaqet kudo në organizëm – ku më tej, mund të shkaktojë pasoja serioze, madje të përfundojë edhe me vdekje.

Çfarë e shkakton alergjinë dhe si manifestohet?

Ekzistojnë qindra lloje alergjenësh dhe ato gjenden kudo rreth nesh – në shtëpi, në mjedisin e punës, në ushqim, në natyrën që na rrethon. Janë të ndara në disa grupe, nga të cilat më të shpeshtat janë alergjenët në produktet ushqimore (alergjenë nutritivë) alergjenët përthithës ose alergjenët e pranishëm në ajër (alergjenë inhalatorë), alergjenët e kontaktit, medikamentet etj.

Në varësi të llojit të alergjenit dhe vendit të zhvillimit së reaksionit, alergjia mund të manifestohet në mënyra nga më të ndryshmet – nga lotimi i syve dhe skuqje të syve, sekrecion nga hunda, frymëmarrje të vështirësuar dhe teshtitje, skuqje të lëkurës, dhe deri në sëmundje të rënda dhe serioze, që janë të shkaktuara nga alergjia – astma, inflamacione kronike të rrugëve të frymëmarrjes, sëmundje të lëkurës, çrregullim të tretjes së ushqimit etj. Shumica e njerëzve në thelb edhe nuk e dinë, që sezoni i alergjive asnjëherë nuk përfundon – ai zgjat gjatë të gjithë vitit, qoftë ajo nëse bëhet fjalë për hapësira të mbyllura ose mjedise të hapura. Njeriu në mjedisin e tij rrethues është vazhdimisht në kontakt me substanca nga më të ndryshmet që janë shkaktarë potencialë të reaksioneve alergjike dhe janë të rrezikshme në mënyrë të barabartë për të gjithë – të rritur , fëmijë të sëmurë apo të shëndetshëm.

Për trajtim të alergjisë ekzistojnë disa grupe medikamentesh, që përdoren sipas rekomandimit dhe nën mbikëqyrjen e mjekut. Si edhe për çdo sëmundje, e një rëndësie të veçantë është që të përcaktohet shkaktari për reaksionin e lindur alergjik. Një nga hapat e parë në mjekimin e alergjisë është anashkalimi i kontaktit me shkaktarin e alergjisë. Prandaj, është e domosdoshme që të dihet nëse ekziston një apo mbase më shumë shkaktarë, që e përkeqësojë gjendjen tuaj shëndetësore.

Ekzistojnë edhe shumë sëmundje të tjera që i kanë të njëjtat simptoma si alergjitë. Prandaj, në situata të caktuara, me qëllim që të mësohet se përse ndodhin simptomat e lindura dhe që të kryhet trajtimi i vërtetë, është e nevojshme që të bëhen edhe testet e alergjisë.

E zbuloni shkaktarin e vërtetë për reaksionin tuaj alergjik!

Më e reja në diagnostikimin e reaksioneve alergjike

Testet e alergjisë janë mënyra më e mirë dhe e vetme që të mësoni nëse jeni alergjikë. Ajo është gjithashtu mënyra e vetme që të përcaktohet se çfarë është ajo që i shkakton simptomat tuaja.

Kur do të përcaktohet shkaktari i vërtetë për reaksionin e lindur alergjik, është shumë më e thjeshtë që të parandalohet kontakti i mëtejshëm me atë substancë dhe të ëmbëlsohen simptomat e trajtimit përkatës.

Në Laboratorin Avicena përpunohen testet më bashkëkohore kuantitative të alergjisë nëpërmjet gjakut nga prodhuesi gjerman R-Biopharm. Testet e vetme të alergjisë në treg me kurbë standarde të kalibruar në pajtueshmëri me standardit e OBSH „2nd WHO IRP 75/502 for human IgE“.

–            Testimi është i lehtë dhe i thjeshtë për kryerje dhe bëhet vetëm me një marrje gjaku (venoz apo kapilar)

–            Testet bëhen në çdo moshë, tek fëmijë të vegjël dhe të rritur, pa nevojën për përgatitje paraprake dhe ndërprerje të terapisë vijuese.

–            Gjatë testimit nëpërmjet gjakut parandalohet mundësia për konsumin e alergjenëve, me çka anashkalohet rreziku për reaksion anafilaktik apo reaksione të tjera të padëshiruara.

–            Në mënyrë të sigurt, të shpejtë dhe preciz

Testet janë të formuluara në formë të paneleve, me nga 20 alergjenë (nutritivë, pediatrikë, inhalatorë, të kombinuar dhe veçanërisht të përshtatur për rajonin tuaj) për detektim të njëkohshëm të 20 shkaktarëve njëkohësisht.

Rezultatet e fituara tregojnë në mënyrë drejtpërdrejtë për atë nëse bëhet fjalë për alergji apo jo dhe e identifikojnë saktësisht shkaktarin e reaksionit alergjik. Përveç kësaj japin informacion edhe për intensitetin e reaksionit alergjik (të shprehur në klasat nga 1 deri në 5).

Çfarë është gluteni dhe cilat ushqime e përmbajnë atë?
Gluteni është një proteinë komplekse bimore që gjendet në disa drithëra si gruri, elbi, thekra dhe tërshëra. Ai përbëhet nga proteinat gliadin dhe gluteninë dhe i jep elasticitetin brumit të përgatitur nga mielli i këtyre drithërave, pra ndihmon ushqimin të mbajë formën e tij, duke vepruar si ngjitës. Për shkak të kësaj vetie, gluteni shtohet në shumë ushqime të tjera, për të përmirësuar strukturën, për t’u trashur, për t’u stabilizuar. Pra, përveç makaronave dhe brumërave, gluteni është pjesë përbërëse dhe mund të gjendet në shumë produkte të tjera ushqimore si birra, lëngje, ketchup, produkte mishi, akullore, ëmbëlsira, kozmetikë për lëkurë dhe flokë, ilaçe etj. Për shkak të pranisë së tij në të gjitha produktet, gluteni është bërë një temë me interes dhe kërkim të konsiderueshëm vitet e fundit, për arsye të ndryshme mjekësore dhe jo mjekësore, dhe interesi ka çuar në një sasi të madhe literaturë dhe informacione që herë pas here janë konfuze dhe mashtruese. . Ky përmbledhje kategorizon sëmundjet dhe kushtet e lidhura me glutenin bazuar në fakte dhe studime të konfirmuara mjekësore.
Sëmundja celiac, intoleranca ndaj glutenit dhe alergjia ndaj glutenit janë gjendje të trupit që preken drejtpërdrejt nga gluteni dhe trajtimi primar i të cilave është shmangia e glutenit. Edhe pse të ngjashme në simptoma, ka një ndryshim midis secilës prej këtyre kushteve specifike.

Çfarë është sëmundja celiake?
Sëmundja celiac është një sëmundje autoimune e lindur gastrointestinale e karakterizuar nga ndjeshmëria ndaj ushqimeve që përmbajnë gluten. Nëse gluteni gëlltitet me ushqim, qoftë edhe në sasi minimale, sistemi imunitar i trupit ka një reagim të fortë ndaj glutenit. Me kalimin e kohës, proceset inflamatore shkaktojnë dëmtim të vileve të zorrës së hollë, mukoza e zorrëve bëhet e sheshtë, funksioni i zorrëve dëmtohet dhe përthithja e lëndëve ushqyese përmes ushqimit zvogëlohet ose paaftë. Ushqimi thjesht nuk qëndron në organizëm, kështu që ekskretohet përmes jashtëqitjeve të lëngshme dhe të bollshme, gjë që e ndërlikon më tej procesin e resorbimit të lëndëve ushqyese.

Simptomat: Shenjat dhe simptomat e sëmundjes celiac mund të ndryshojnë shumë tek fëmijët dhe të rriturit. Shenjat dhe simptomat e tretjes tek të rriturit përfshijnë diarre, lodhje, humbje peshe, fryrje dhe gazra, dhimbje barku, nauze dhe të vjella, kapsllëk. Megjithatë, më shumë se gjysma e të rriturve me sëmundje celiac kanë shenja dhe simptoma që nuk lidhen me sistemin tretës, duke përfshirë aneminë, osteoporozën, dhimbje koke, ndryshime dermatologjike, dhimbje të kyçeve dhe muskujve, ndryshime neurologjike duke përfshirë mjegullën e trurit, mpirje, ndjesi shpimi gjilpërash në këmbë dhe duar. , deri te ankthi dhe depresioni.


Çfarë është intoleranca ushqimore?
Ndjeshmëria ndaj glutenit jo-celiake, e njohur zakonisht si intolerancë ndaj glutenit, është zakonisht një reagim i vonuar i trupit ndaj glutenit, i cili nuk është në natyrë autoimune si në sëmundjen celiac, as imunoglobulina E (IgE) nuk përfshihet në alergji, dmth është një reagim. që është krejtësisht i ndryshëm nga një reaksion alergjik. Është një shkallë e ulët e reaksionit inflamator kronik të vazhdueshëm (që zgjat) që zgjat për aq kohë sa gëlltitet gluteni.
Simptomat e intolerancës ndaj glutenit dhe sëmundjes celiac janë shumë të ngjashme. Megjithëse të dyja kushtet bëjnë që trupi të përgjigjet negativisht ndaj glutenit, të dy llojet e përgjigjeve ndryshojnë në intensitetin, kohëzgjatjen dhe efektet që kanë në trup.
Te personat me intolerancë, marrja e glutenit shkakton fryrje afatshkurtër dhe dhimbje barku dhe zakonisht nuk shkakton dëmtime afatgjata në organizëm, pra nuk ka dëmtime në vilet e zorrëve dhe në indin e zorrës së hollë.
Simptomat e intolerancës janë shumë të ndryshueshme. Këto përfshijnë fryrje, dhimbje barku dhe diarre, simptoma që imitojnë sindromën e zorrës së irrituar. Manifestime të tjera të zorrëve përfshijnë nauze, refluks acidi, kapsllëk. Individët mund të kenë simptoma jo të zorrëve si keqtrajtim të përgjithshëm, lodhje, dhimbje koke, shikim të paqartë, mpirje, dhimbje kyçesh ose ndryshime kronike të lëkurës. Një person mund të ketë një ose më shumë simptoma.
Simptomat klinike të intolerancës ndaj glutenit dhe sëmundjes celiac mbivendosen, duke e bërë të vështirë dallimin midis dy gjendjeve vetëm në bazë të simptomave.

Alergji ndaj glutenit
Alergjia ndaj glutenit është një reagim specifik imunitar i trupit ndaj glutenit, në të cilin një lloj i caktuar i qelizave të bardha të gjakut, i quajtur qeliza B, prodhon antitrupa të imunoglobulinës E (IgE) për të sulmuar molekulat e glutenit. Në të njëjtën kohë, indet lokale në trup dërgojnë lajmëtarë kimikë natyralë për të paralajmëruar pjesën tjetër të trupit se ka një problem. Ky reagim ndodh shumë shpejt (brenda minutash deri në disa orë) dhe mund të përfshijë një sërë simptomash duke filluar nga të përzierat, dhimbjet e barkut, kruajtjet, ënjtjet e buzëve dhe gjuhës, deri te problemet e frymëmarrjes ose anafilaksia (një reaksion kërcënues për jetën). Simptomat e një alergjie ndaj glutenit mund të jenë shumë të ngjashme me ato të një personi intolerant dhe mund të mos dallohen gjithmonë qartë, por ka dallime: alergjitë zakonisht janë akute (2 orë ose më pak), ndërsa intoleranca është më e ngadalshme – me vonesë dhe fillimi i pa njohur i problemeve (deri në 72 orë), alergjitë mund të shkaktohen edhe nga prania e gjurmëve të alergeneve, ndërsa sasia e ushqimit është e rëndësishme në intolerancë.


Diagnoza
Për shkak të ngjashmërisë në simptoma, është shumë e vështirë të bëhet një diferencim i qartë midis këtyre 3 gjendjeve dhe të bëhet një diagnozë e saktë, duke qenë se këto simptoma mbivendosen me sëmundje dhe gjendje të tjera. Prandaj, është e nevojshme të konsultoheni me mjekun, i cili në përputhje me manifestimin klinik dhe historinë mjekësore të pacientit, do të rekomandojë kryerjen e analizave laboratorike përkatëse. Është veçanërisht e rëndësishme që testet laboratorike të përdorura të jenë të besueshme, të certifikuara dhe nga një prodhues i dëshmuar, siç janë testet e kryera në Laboratorin Avicena, të cilat mund të përcaktojnë shpejt dhe lehtë shkakun e simptomave, dmth., bëjnë një diferencim të qartë midis intolerancës. alergji ndaj glutenit dhe sëmundje celiac.
Testi i intolerancës ushqimore i kryer në Laboratorin Avicenna është nga prodhuesi i dëshmuar gjerman R-Biopharm dhe është i organizuar në formën e një paneli, i cili përveç glutenit përcakton edhe intolerancën e mundshme të 90 llojeve ushqimore apo përbërësve ushqimorë shtesë.
Funksionon vetëm me një gjakmarrje dhe rezultatet janë gati në të njëjtën ditë. Më shumë …
Laboratori Avicenna prodhon gjithashtu teste sasiore gjaku më të fundit, unike në treg me një kurbë standarde të kalibruar sipas standardit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë “2nd WHO IRP 75/502 për IgE humane”.
Testet organizohen në formë panelesh (ushqyese, pediatrike, inhalatore, të kombinuara dhe të përshtatura enkas për zonën tonë) dhe përfshijnë 20 alergjenë individualë, përfshirë glutenin. Ato bëhen përmes gjakut dhe rezultatet janë gati në vetëm pak orë. Më shumë …
Mjekimi
Trajtimi për sëmundjen celiac dhe alergjinë ndaj glutenit është respektimi i një diete strikte pa gluten. Edhe sasia më e vogël e gjurmëve të glutenit mund të shkaktojë një reagim serioz në trup.
Në intolerancën ndaj glutenit, shkalla në të cilën gluteni duhet të eliminohet nga mënyra e jetesës varet nga ashpërsia e simptomave dhe niveli i tolerancës së individit.

Testi molekular për sëmundjen celiac
Testi PCR në kohë reale për të përcaktuar predispozitën gjenetike për zhvillimin e sëmundjes celiac (enteropatia gluten)
Sëmundja celiac është një sëmundje autoimune (e quajtur edhe enteropatia), e cila karakterizohet nga intoleranca ndaj glutenit. Përkufizohet gjithashtu si një sëmundje multifaktoriale me një komponent të fortë gjenetik1. Ndjeshmëria gjenetike ndaj sëmundjes celiac përfshin praninë e heterodimerëve HLA-DQ2 / HLA-DQ8, të cilët luajnë një rol kyç në patogjenezën e sëmundjes, në aktivizimin e përgjigjes imune. Në 90-95% të pacientëve me sëmundje celiake ka shprehje të heterodimerit HLA-DQA1 * 05 / DQB1 * 022.
Një test molekular shumë i ndjeshëm për predispozicion gjenetik ndaj sëmundjes celiac është i disponueshëm në Laboratorin Avicena me anë të analizës së ADN-së të izoluar nga gjaku i një pacienti.
Testi bazohet në teknologjinë RT PCR për identifikimin e shpejtë dhe të saktë të aleleve HLA të klasës II – specifike për sëmundjen celiac.
Ndjeshmëria gjenetike ndaj sëmundjes celiac përfshin praninë e heterodimerëve HLA-DQ2 / HLA-DQ8, të cilët luajnë një rol kyç në patogjenezën e sëmundjes përmes aftësisë së tyre për të paraqitur antigjen dhe për të aktivizuar përgjigjen imune.
Një test diagnostik që ndihmon në diagnostikimin e sëmundjes celiac.
Ky test është veçanërisht i rëndësishëm në rastet kur ka mospërputhje ndërmjet analizave serologjike të gjakut dhe/ose biopsisë së zorrëve.
Testimi gjenetik përdoret gjithashtu për të identifikuar njerëzit e predispozuar për sëmundje celiac, veçanërisht në grupet me rrezik të lartë, si p.sh. të afërmit e shkallës së parë të njerëzve me sëmundje celiac.
Pacientët me sëmundje të tjera autoimune (diabeti i tipit I, tiroiditi dhe skleroza e shumëfishtë) ose sëmundje gjenetike (sindroma Down, sindroma Turner ose sindroma Williams).
Njohja e gjenotipit HLA të klasës II tek ata në rrezik për sëmundjen celiac mund të përmirësojë strategjitë diagnostike, prognozën dhe ndjekjen klinike.

Dita Botërore e Kancerit, që festohet çdo 4 shkurt, është një nismë globale e udhëhequr nga Unioni për Kontrollin Ndërkombëtar të Kancerit (UICC). Duke rritur ndërgjegjësimin botëror, duke përmirësuar arsimin dhe duke katalizuar veprimet personale, kolektive dhe qeveritare, ne të gjithë punojmë së bashku për të ndërtuar një botë ku miliona vdekje nga kanceri shpëtohen dhe qasja në trajtimin dhe kujdesin për shpëtimin e jetës është e barabartë për të gjithë. – pa marrë parasysh kush jeni apo ku jetoni.
Kështu, tema e Ditës Botërore të Kancerit të këtij viti, Mbyllni Hendekun e Kujdesit, është thjesht për të rritur ndërgjegjësimin për këtë hendek të pabarazisë që prek pothuajse të gjithë, në vendet me të ardhura të larta, të ulëta dhe të mesme, dhe që kushton jetë.
Aktualisht ka 19.3 milionë raste të reja me kancer në një vit në mbarë botën. Megjithatë, 30-50% e të gjithë kancereve mund të parandalohen. Zvogëloni rrezikun e kancerit me zakone të shëndetshme të jetesës, ekzaminim të rregullt, zbulim të hershëm dhe trajtim në kohë.

Parandalimi më i mirë janë kontrollet e rregullta, kontrollet e rregullta dhe vizita/konsulta me mjekun.
Mjeku juaj mund t’ju rekomandojë që të bëni disa lloje të analizave të gjakut për të marrë një pamje më të qartë të asaj që po ndodh në trupin tuaj. Markuesit e tumorit janë substanca (proteina, enzima, hormone etj.) që sekretohen në trup si rezultat i përgjigjes së tij në prani të një dukurie beninje ose malinje. Matja dhe identifikimi i tyre është i dobishëm për të ndihmuar në diagnostikimin, si dhe në monitorimin e ecurisë / ecurisë së sëmundjes dhe suksesit të terapisë.
Çfarë tregojnë vlerat e shënuesve të tumorit?

Në kimioterapinë, terapinë hormonale dhe me rrezatim, lëvizja e vlerave të markerëve në gjak mund të përdoret për të vlerësuar efektivitetin e terapisë. Nëse vlerat bien, kjo është një tregues se ka një përgjigje ndaj terapisë. Anasjelltas, nivelet e ngritura të shënuesve të tumorit gjatë ekzaminimit sugjerojnë një përsëritje të tumorit ose metastaza (dhe e bëjnë këtë deri në gjashtë muaj para ekzaminimit me rreze X ose ultratinguj), kështu që strategjia e trajtimit duhet të ndryshohet.
Ekzistojnë disa lloje të shënuesve të tumorit të disponueshëm në Laboratorin Avicena, në varësi të asaj se cila pjesë e trupit duhet të ekzaminohet:

AFP (Alfa – Fetoproteina)
Nivelet e alfa-fetoproteinës në serum shërbejnë si shënues për karcinomën hepatocelulare dhe tumorin metastatik të mëlçisë. Përveç kësaj, ky shënues përdoret për të vlerësuar rrezikun e defekteve të fetusit (p.sh. defekte të tubit nervor)

(CA 15-3) (“antigjeni i kancerit” – antigjeni i kancerit 15-3)
Ky marker ka një rëndësi të madhe në kontrollin e ecurisë së sëmundjes te pacientët me neoplazi malinje të gjirit. Lartësia e vlerave të shënuesit varet kryesisht nga aktiviteti i sëmundjes dhe mund të përdoret për qëllime diferenciale-diagnostike në sëmundjet e gjirit të grave. Përcaktimi i përbashkët i SA 15-3 dhe SEA zbulon metastazën e kancerit të gjirit me 80% siguri.

(CA 19 – 9)
Ky shënues është i rëndësishëm kryesisht në tumoret e pankreasit dhe kanaleve biliare. Tumoret që shpesh mund të japin vlera të larta të SA 19-9 janë: tumoret malinje të pankreasit, kanceri i kanalit biliar, kanceri i stomakut dhe i zorrës së trashë.

CA 125
CA 125 është kryesisht i rëndësishëm si një shënues tumoral për zbulimin e neoplazmave malinje të vezoreve. Sëmundje të tjera që mund të japin nivele të larta të SA 125 janë: cirroza e mëlçisë, pankreatiti akut (inflamacion i pankreasit), kolecistiti akut (inflamacion i fshikëzës së tëmthit) dhe sëmundje të tjera beninje gjinekologjike ose inflamacion.

HE-4 (proteina e epididymis njerëzore 4) dhe NE-4 + SA-125 (ROMA INDEX)
HE-4 (human epididymis protein 4) është një biomarker në serum, përqendrimi i të cilit është rritur ndjeshëm në pacientët me kancer epitelial ovarian dhe ka një ndjeshmëri dhe specifikë më të lartë se markeri SA-125. Përdoret si një ndihmë në diagnostikimin, si dhe monitorimin e përgjigjes ndaj terapisë në pacientët me kancer ovarian. Kur kombinohet me shënuesin SA-125, ndjeshmëria dhe specifika e vetë shënuesit SA-125 rritet shumë.
Kombinimi i NE-4 + SA-125 (ROMA INDEX) është një mjet i ri për diagnozën diferenciale në përcaktimin nëse masa e tumorit në legen është beninje ose malinje si në gratë në premenopauzë ashtu edhe në postmenopauzë dhe ofron shtresim të rrezikut dhe drejtim për trajtim të mëtejshëm.

CA 72-4
Marker tumoral për adenokarcinoma të shumta, duke përfshirë kancerin e stomakut. Vlerat e këtij markeri në serum përkojnë me stadin e sëmundjes. Sa më i avancuar të jetë faza e sëmundjes, aq më të larta janë vlerat serike të CA 72-4.

S 100 proteina
S – 100 ka vlerë prognostike dhe vlerë diagnostike në pacientët me melanoma malinje.

SEA (antigjen karcino-embrional; antigjen karcino-embrional)
Marker tumoral jospecifik që përcaktohet në kombinim me shënues tumoralë specifikë për monitorim dhe prognozë në pacientët me lloje të ndryshme kanceri, si kanceri kolorektal. Përcaktimi i vlerave të SEA luan një rol të rëndësishëm në kancerin e zorrës së trashë, ku lartësia e vlerave varet drejtpërdrejt nga stadi i tumorit.

PAP (fosfataza e acidit prostatik) dhe PSA (antigjen specifik i prostatës)
Pap testet, së bashku me PSA, janë shënues për monitorimin e pacientëve me kancer të prostatës. Për zbulimin e hershëm të kancerit të prostatës, përveç ekzaminimit klinik, është i rëndësishëm përcaktimi i markerëve që do të vërtetojnë ekzistencën e sëmundjes. PSA totale, fosfataza acide dhe PAP (acid fosfataza prostatike) janë shënuesit më të rëndësishëm për zbulimin e hershëm të kancerit të prostatës, në kombinim me ekzaminimin mjekësor dhe provat e tjera klinike.

Çfarë nënkuptojnë rezultatet?
Rezultatet e testit duhet të interpretohen me kujdes pasi disa faktorë mund të ndikojnë në rezultatet e testit.
Përveç kësaj, mbani në mend se kushtet jo kanceroze ndonjëherë mund të shkaktojnë rezultate jonormale të testit.
Mjeku juaj duhet të rishikojë rezultatet e testit tuaj dhe t’ju japë udhëzime për testim dhe/ose trajtim të mëtejshëm.

Masat parandaluese

  • Pirja e duhanit është një shkaktar i vërtetuar i kancerit. Prandaj, kjo është një arsye që mund të ndikohet lehtësisht
    – Konsumimi i alkoolit gjithashtu mund të parandalohet
  • Pesha dhe obeziteti – një nga mënyrat më të mira për të reduktuar rrezikun e kancerit, pas lënies së duhanit, është mbajtja e një peshe të shëndetshme.
  • Inaktiviteti fizik – të qenit joaktiv rrit rrezikun e një sërë kanceresh
  • dieta – nga të gjitha gjërat në stilin tonë të jetesës që lidhen me kancerin, dieta jonë është ndoshta më e përfolura. Një dietë e ekuilibruar e pasur me fibra, fruta dhe perime dhe nivele të ulëta të mishit të kuq dhe të përpunuar, yndyrave të ngopura dhe kripës mund të zvogëlojë rrezikun e kancerit.
  • Rrezatimi UV nga dielli dhe solariumet – megjithëse na duhet një sasi e vogël UV për të prodhuar vitaminë D, sasitë e tepërta mund të shkaktojnë kancer të lëkurës
  • Infeksionet – Edhe pse njerëzit nuk mund të marrin kancer nga njëri-tjetri, disa lloje kanceri shkaktohen nga infeksionet me viruse dhe baktere. Prandaj, është e rëndësishme të kujdeseni për seksin e mbrojtur që mund të parandalojë transmetimin e hepatitit B dhe C, i cili mund të çojë në kancer të mëlçisë; dhe HPV, i cili shkakton disa lloje kanceri, duke përfshirë pothuajse të gjitha rastet e kancerit të qafës së mitrës.