Без разлика дали работите, патувате или уживате на плажа, летните горештини го зголемуваат потењето. Со секоја изгубена капка пот, организмот губи не само течности, туку и електролити кои се неопходни за неговото нормално функционирање. Токму затоа, во топлите денови не е доволно само да внесувате течности. Важно е да го одржувате и балансот на електролитите.
Што се електролити?
Електролитите се минерали кои се наоѓаат во крвта и телесните течности и имаат клучна улога во:
- одржување на балансот на течностите
- правилна работа на мускулите
- пренос на нервните импулси
- регулирање на срцевиот ритам
- одржување на киселинско-базната рамнотежа
Најважни електролити се натриумот, калиумот, калциумот, магнезиумот и хлоридите.
Кога губиме повеќе електролити?
Зголемена загуба на електролити може да се јави при:
- продолжено изложување на високи температури
- обилно потење
- интензивна физичка активност
- дијареја и повраќање
- престој на плажа или базен во текот на целиот ден
Во овие ситуации, ако електролитите не се надоместат, може да дојде до нарушување на нивниот баланс.
Како да препознаете недостаток на електролити?
Нарушениот електролитен баланс може да се манифестира со:
- замор и слабост
- мускулни грчеви
- главоболка
- вртоглавица
- забрзана или неправилна работа на срцето
- чувство на конфузија
- намалена концентрација
Овие симптоми не секогаш значат дека станува збор за нарушени електролити, но доколку се јават по подолго изложување на топлина, прекумерно потење или гастроинтестинална инфекција, потребно е да се консултирате со лекар.
Како да го одржите балансот?
Најдобра превенција е:
- да внесувате доволно течности
- да избегнувате долго изложување на сонце во најтоплиот дел од денот
- да надоместувате течности по физичка активност
- да имате разновидна исхрана богата со овошје и зеленчук
- при подолготрајно повраќање или дијареја, задолжително побарајте медицински совет
Кога е препорачливо лабораториско тестирање?
Доколку чувствувате изразена слабост, мускулни грчеви, вртоглавица или имате продолжено повраќање и дијареја, лабораториските анализи можат да помогнат во проценката на состојбата и навремено започнување на соодветен третман.
Препорачани анализи во Авицена Лабораторија:
За проценка на хидратацијата и електролитниот баланс, се препорачуваат:
- Натриум
- Калиум
- Калциум
- Магнезиум
- Хлориди
- Фосфор
- Јонизиран калциум
Овој пакет овозможува проценка на евентуални нарушувања во балансот на електролитите, кои најчесто се јавуваат по прекумерно потење, повраќање или дијареја.
Дополнителни анализи кои може да бидат корисни:
Крвна слика - за проценка на општата здравствена состојба и евентуално присуство на инфекција.
CRP - маркер за воспаление кој може да помогне во проценката на воспалителен процес.
Уреа и креатинин - за проценка на функцијата на бубрезите, особено кај лица со изразена дехидратација.
Глукоза - бидејќи дехидратацијата може да влијае и на вредностите на шеќерот во крвта, особено кај лица со дијабетес.
Биохемиски преглед на урина - може да даде дополнителни информации за хидратацискиот статус и функцијата на уринарниот систем.
Летото е за уживање, не за исцрпеност
Соодветната хидратација не значи само внес на доволно вода. Еднакво важно е организмот да ги одржува и електролитите во рамнотежа, особено во деновите со високи температури, при физичка активност или по гастроинтестинални инфекции.
Доколку почувствувате симптоми кои упатуваат на нарушен баланс на електролити, навременото лабораториско тестирање може да помогне во откривање на причината и изборот на соодветен третман.
