0%
Loading ...

Во последно време сè почесто слушаме за инсулинска резистенција – на социјалните мрежи, во разговори за исхрана, здравје и шеќер во крвта. Но, што всушност значи овој термин? И дали инсулинската резистенција е исто што и дијабетес?

Што е инсулинска резистенција?

За да ја разбереме инсулинската резистенција, прво треба да го запознаеме инсулинот. Инсулинот е хормон кој го произведува панкреасот. Тој му помага на шеќерот (глукозата) од крвта да влезе во клетките, каде што се користи како извор на енергија. Кај инсулинската резистенција, клетките на мускулите, масното ткиво и црниот дроб не реагираат доволно добро на инсулинот. Како одговор, организмот може да произведува повеќе инсулин за да го одржи шеќерот во крвта во нормални граници. Со текот на времето, доколку организмот не успева да ја надомести оваа намалена чувствителност, нивото на глукоза во крвта може да почне да се зголемува.

Дали инсулинската резистенција значи дека имате дијабетес?

Не. Инсулинската резистенција може да постои пред да се развие предијабетес или дијабетес тип 2. Поради тоа, раното препознавање на нарушувањата во регулацијата на шеќерот во крвта може да биде важно за понатамошната проценка и превенција.

Важно е и нешто друго: инсулинската резистенција често нема јасни симптоми. Затоа, не може да се утврди само според тоа дали некој е уморен, често чувствува глад или сака благо.

Кои фактори можат да го зголемат ризикот?

Ризикот може да биде поголем кај лица со:

  • семејна историја на дијабетес;
  • недоволна физичка активност;
  • зголемена телесна тежина или обем на половината;
  • покачен крвен притисок или нарушени масти во крвта;
  • синдром на полицистични јајници (PCOS);
  • историја на гестациски дијабетес.

Сепак, присуството на некој од овие фактори не значи автоматски дека лицето има инсулинска резистенција.

Како се проверува?

Ова е важно: не постои една рутинска лабораториска анализа која сама по себе ја потврдува инсулинската резистенција. Во клиничката пракса, лекарите најчесто проценуваат дали постои предијабетес или нарушена регулација на глукозата преку крвни тестови. Во зависност од индивидуалната состојба, може да се направат:

Гликемија на гладно

Ја покажува концентрацијата на глукоза во крвта во моментот на тестирањето, по период на гладување.

HbA1c или познат како тримесечен шеќер

Овој параметар дава слика за просечното ниво на глукоза во крвта во приближно последните три месеци.

Орален глукозо-толерантен тест (OGTT)

Во одредени случаи лекарот може да препорача тест со кој се следи како организмот реагира на внесена глукоза во определен временски период.

Инсулин

Во одредени ситуации лекарот може да побара и мерење на инсулин, но неговата вредност не треба да се толкува самостојно. Доколку се користат дополнителни пресметки или индекси, тие треба да се интерпретираат во контекст на останатите резултати.

Зошто е важно да се провери навреме?

Инсулинската резистенција и предијабетесот можат да бидат дел од процесот што со текот на времето води кон дијабетес тип 2. Тие можат да бидат поврзани и со други метаболички промени, вклучително и нарушувања на холестеролот и триглицеридите. Добрата вест е дека предијабетесот не значи дека дијабетесот е неизбежен. Кај лицата со зголемен ризик, промени во животниот стил и соодветно следење можат да помогнат да се намали ризикот од развој на дијабетес тип 2.

Не се водете само по симптомите

Инсулинската резистенција е популарна тема, но не треба секој симптом автоматски да се припишува на неа. Наместо да погодувате, проверете. Доколку имате ризик-фактори, семејна историја на дијабетес или лекарот процени дека е потребна дополнителна проверка, разговарајте за соодветните лабораториски анализи.